„funkcja » struktura
fluktuacja
"W stanach dalekich od równowagi w punktach bifurkacyjnych układy chemiczne zawierające katalizatory mogą doprowadzić do powstania struktur dysypatywnych, które są bardzo wrażliwe na takie ogólne cechy, jak rozmiary i forma układu, jego warunki brzegowe, itp. Wpływ warunków zewnętrznych może być nieraz tak silny, że prowadzi ponownie do nowych stanów niestabilnych.
Stabilizacja struktur dysypatywnych wymaga dużej liczby stopni swobody, różnych możliwości realizowania się układu, tworzenia struktur coraz bardziej zorganizowanych. W punktach bifurkacji każdego systemu, który ma określone stany stabilne na gałęzi termodynamicznej i podlega na niej prawom determinacji, decydującą rolę odgrywają już elementy statystyczne. Te fluktuacje określają nową gałąź, po której system będzie się dalej rozwijał. Rozpoczyna się nowa historia, która bierze początek w punkcie bifurkacyjnym i nie ma nic wspólnego z historią dawnej gałęzi. Jest to zupełnie nowy układ termodynamiczny, jeden z możliwych do samoorganizacji w punkcie bifurkacyjnym.
Oprócz wspomnianych fluktuacji powstających spontanicznie, istnieją fluktuacje otoczenia, które wpływają na punkty bifurkacyjne i wytwarzają nowe nierównowagowe zmiany nie przewidywalne przez fenomenologiczne prawa ewolucji.“(6)